YASAL DAYANAK

8 Kasım 2008 tarihli ve 27048 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kalkınma Ajansları Proje ve Faaliyet Destekleme Yönetmeliği” kalkınma ajansları destek araçlarının genel çerçevesi oluşturulmuştur.

Anılan yönetmeliğe dayanılarak, ülkemizde bulunan 26 kalkınma ajansının genel koordinasyonundan sorumlu kurum olan Kalkınma Bakanlığının selefi Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı tarafından hazırlanan ve 9 Kasım 2009 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren “Kalkınma Ajansları Destek Yönetim Kılavuzu”nda destek mekanizmalarının esas ve usulleri belirlenmiştir.

DESTEK MEKANİZMALARI

1. MALİ DESTEKLER

A - Doğrudan Finansman Desteği:

Doğrudan finansman desteği, ajansın esas itibarıyla proje teklif çağrısı yöntemiyle kullandırdığı desteklerden oluşur. Proje Teklif Çağrısı Yöntemi, belirli dönemlerde ilan edilen bir destek programı kapsamında, nitelikleri net bir şekilde belirlenmiş olan potansiyel başvuru sahiplerinin, önceden belirlenen konu ve koşullara uygun olarak proje teklifi sunmaya davet edilmesidir. Çağrı kapsamında yapılan proje başvurularının, başvuru rehberinde belirtilen aşağıdaki kıstasları sağlaması gerekir.

1. Başvuru sahibi ve proje ortaklarının uygunluğu:

Başvuru sahipleri için uygunluk kriterleri, her bir destek programının amaç ve önceliklerine bağlı olarak farklılık gösterebilir. Ancak tüm teklif çağrılarında başvuru sahipleri, aşağıda yer alan koşulları karşılıyor olmalıdır:

• Proje faaliyetinin proje sunan kurum/kuruluşun görev ve yetki alanı içerisinde bulunması,
• Projenin hazırlığından ve yönetiminden (eğer varsa ortakları ile birlikte) doğrudan sorumlu olması, aracı olarak hareket etmemesidir.

2. Projelerin uygunluğu:

• Projeler, Ajansımızın faaliyet alanı olan TR 42 Düzey 2 bölgesi (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) sınırları dâhilinde gerçekleştirilir.
• Destek programları kapsamında Mali destek almaya hak kazanan projeler, küçük ölçekli altyapı projeleri istisna olmak üzere bir yıllık uygulama süresini aşamazlar. Küçük ölçekli altyapı projeleri için ise, bu süre azami iki yıl olarak belirlenebilir.
• Uygun proje konuları ve faaliyetleri, destek programının hedefi ve özel amaçları ile uyumlu olarak belirlenmelidir.

3. Maliyetlerin uygunluğu:

• Maliyetler götürü maliyetlere değil (dolaylı giderler, yolculuk ve gündelik giderleri hariç) gerçek maliyetlere (yani projenin uygulanması sırasında yapılacak fiili maliyetler) dayalı olmalıdır,
• Projenin uygulama süresi içinde gerçekleşmelidir (nihai denetim maliyetleri hariç),
• Projenin yürütülmesi için gerekli ve gerçekçi mali yönetim prensipleriyle uyumlu olmalıdır; maliyet etkinliği yaratmalıdır,
• Yararlanıcı veya ortağı tarafından gerçekleştirilmelidir, yararlanıcının ya da ortağının hesaplarında ya da muhasebe belgelerinde kayıtlı, tanımlanabilir ve doğrulanabilir olmalıdır; orijinal destekleyici belgelerle desteklenmelidir.

Başvuruların eksiksiz ve usulüne uygun yapıldığını temin eden “idari inceleme” ve başvuru rehberinde yer alan değerlendirme kriterleri kapsamında “teknik ve mali değerlendirme” aşamalarından geçen projeler başarılı sayılır. Bu projeler başarı sırasına göre listelenir. Çağrının toplam bütçesinin yeterli olduğu sınıra kadar başarılı projeler karşılıksız mali destek alır. Destek almaya hak kazanamayan başarılı projeler yedek listede kalır.

Destek tutarı, Ajans tarafından belirlenir; kar amacı güden kurumlar için proje toplam bütçesinin % 50’sini aşamaz.

Ajans, desteğin hedef kitlesi, kapsamı ve potansiyel yararlanıcının uygulama kapasitesini dikkate alarak “aşamalı proje teklif çağrısı yöntemi” uygulayabilir. Bu yöntemde, Ajans, bölge planı ve çalışma programı önceliklerine uygun olarak, bölgenin iş ve yatırım imkânlarının geliştirilmesine, rekabet etme potansiyelinin harekete geçirilmesine, teknolojik altyapının iyileştirilmesine, girişimcilik ve yenilikçilik kapasitesinin artırılmasına hizmet eden iş geliştirme merkezi, teknoloji geliştirme merkezi, teknopark gibi büyük bütçeli altyapı ve işletme proje ve faaliyetlerine, başta küçük ve orta büyüklükteki işletmelere sağlananlar olmak üzere geniş yararlanıcı kitleler için alt program şeklindeki yenilikçi destek sistemlerinin ve ara destek mekanizmalarının geliştirilmesine yönelik proje ve faaliyetlere, küçük ölçekli alt yapı proje ve faaliyetlerine veya detaylı proje hazırlık süreci gerektiren diğer alanlara yönelik olarak aşamalı proje teklif çağrısı yöntemi uygulayabilir.

Aşamalı proje teklif çağrısı yönteminde, ilk aşamada potansiyel yararlanıcıların başvuru rehberinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlanmış ön proje başvuruları alınır.

Ön proje başvuruları, bağımsız değerlendirme süreci içinde değerlendirilir. Yapılan değerlendirme ve seçim sonucunda, yeterli ve uygun bulunan ön proje başvurularından bir kısa liste oluşturulur. Kısa listede yer alan proje sahipleri, nihai proje tekliflerini sunmaları için davet edilir.

B - Doğrudan Faaliyet Desteği:

Ajans istisnai olarak, proje teklif çağrısı yapmaksızın ve proje hazırlığı konusundaki yükümlülüklerinden bazılarını hafifletmek veya proje hazırlık sürecini doğrudan yönetmek suretiyle, doğrudan faaliyet desteği verebilir.

Doğrudan faaliyet desteği;

• bölgenin kalkınması ve rekabet gücü açısından önemli fırsatlardan yararlanılmasına, bölge ekonomisine yönelik tehdit ve risklerin önlenmesinde acil tedbirlerin alınmasına ve kritik öneme sahip araştırma ve planlama çalışmalarına,
• bölgenin yenilikçilik ve girişimcilik kapasitesini geliştirmeye yönelik iş geliştirme merkezleri, teknoloji geliştirme merkezleri, teknoparklar gibi kuruluşların ve bunların tesislerinin kurulması amacıyla yapılacak fizibilite benzeri ön çalışmalar gibi bölge için önemli olabilecek stratejik eylemlerin başlatılmasına ve gerçekleştirilmesine,
• büyük hacimli yatırım kararlarına kısa vadede etki edilmesi ve yönlendirilmesine katkı sağlayacak olan faaliyetlere sağlanır.

Destek tutarı, her yıl ilgili ihale mevzuatına göre Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde bulunan idareler için belirlenen, doğrudan temin usulüne göre yapılan satın almaların üst sınırının iki katını geçemez.

C - Güdümlü Proje Desteği:

Proje teklif çağrısı yapmaksızın ve proje hazırlığı konusundaki yükümlülüklerinden bazılarını hafifletmek veya proje hazırlık sürecini doğrudan yönetmek suretiyle, verilen desteklerden bir tanesi de güdümlü proje desteğidir.

Bu destek mekanizması çerçevesinde, bölgesel gelişmeyi hızlandırmak amacıyla, bölge planlarında ya da saha çalışmaları sonucunda belirlenen alanlar için bölgedeki girişimcilik ve yenilikçilik kapasitesini geliştirecek nitelikteki iş geliştirme merkezleri, teknoparklar, teknoloji geliştirme merkezleri ve işletmelerin ortak kullanımına açık fuar, ticaret merkezi, sergi salonu, laboratuvar ve atölye gibi büyük bütçeli altyapı ve/veya işletme desteklerini içeren projelere, proje teklif çağrısı yöntemi uygulamadan doğrudan mali ve teknik destek sağlanabilir. Bu projelerde bölge plan ve stratejilerine uygun sektörel ihtisaslaşmalar özendirilir.

D - Faiz Desteği ve Faizsiz Kredi Desteği:

Faiz desteği, kâr amacı güden gerçek ve tüzelkişilerin başvuru rehberinde belirtilen nitelikteki projeleri için, ilgili aracı kuruluşlardan alacakları krediler karşılığında ödeyecekleri faiz giderlerinin, ajans tarafından karşılanmasını öngören karşılıksız yardımdır.

Faizsiz kredi desteği, ajans tarafından kâr amacı güden gerçek ve tüzelkişilerin başvuru rehberinde belirtilen nitelikteki projeleri için, ilgili aracı kuruluşlar eliyle kredi verilmesini ve bu mali desteğin mevzuat kapsamında belirtilen usul ve esaslar dahilinde ajansa faiz ödenmeksizin taksitler halinde geri ödenmesini öngören karşılıksız yardımdır.

2. TEKNİK DESTEKLER

Bölgedeki yerel aktörlerin bölgesel kalkınma açısından önem arz eden, ancak kurumsal kapasite eksikliği nedeniyle hazırlık ve uygulama aşamalarında sıkıntı ile karşılaşılan çalışmalarına destek sağlamak amacıyla sağlanan destektir. Ajans tarafından yayınlanan herhangi bir proje teklif çağrısı ile ilişkilendirilmemek koşuluyla;

• Yerel yönetimlerin başta planlama çalışmaları ile bölge plan ve programlarını uygulayıcı veya yerel kalkınma kapasitesini artırıcı faaliyetleri ile
• Diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ve bölgedeki sivil toplum kuruluşlarının yerel ve bölgesel kalkınmaya katkıda bulunabilecek çalışmaları

için Teknik Destek sağlanır. Sağlanan destek;

• eğitim verme,
• program ve proje hazırlanmasına katkı sağlama,
• geçici uzman personel görevlendirme,
• danışmanlık sağlama,
• lobi faaliyetleri ve uluslararası ilişkiler kurma

gibi kurumsal nitelikli ve kapasite geliştirici hizmetleri içerir. Faaliyet en çok 1 ay içinde tamamlanır, faaliyet bütçesi 15.000 TL’yi aşamaz. Yararlanıcıdan eş-finansman aranmaz.